FALECE A ESCRITORA ARXENTINA DE ORIXE GALEGO MARÍA ESTHER VÁZQUEZ

María Esther Vázquez -cuxa morte por mor dun ACV hemorrágico coñeceuse o sábado- foi, sobre todas as cousas, unha "cuentista formidable". Cría que o conto era, coa poesía, o primeiro xénero que apareceu no mundo, e o último que se perdería. Isto resultou claro xa desde o seu primeiro libro Os nomes da morte. Ese inicio, ese fío, seguiría ata Crónicas do esquecemento, de 2004.



De orixe galega, a súa nai era de Vilanova de Arousa e o seu pai de Cambados, filla única, a súa infancia transcorreu rodeada do afecto materno e coa presenza da súa avoa, nunha sorte de matriarcado, xa que tanto a súa nai como a súa avoa enviudaron moi novas. Aos 16 anos, ingresou na carreira de Filosofía e Letras na Universidade de Buenos Aires. En 1957, empezou a traballar no Departamento de Extensión Cultural da Biblioteca Nacional, da rúa México, onde coñeceu ao escritor Jorge Luís Borges.

En 1964 casou co poeta e ensaísta Horacio Armani (nacido en Trenel, A Pampa o 30 de setembro de 1925), con quen estivo casada ata a morte de leste, o 31 de maio de 2013.

É autora dos libros de contos Os nomes da vida e Desde a néboa, entre outros; dos ensaios Introdución á literatura inglesa e Literaturas germánicas medievais -escritos en colaboración con Jorge Luís Borges-; e as biografías Vitoria Ocampo e Borges. Esplendor e derrota. Como columnista do diario A Nación, publicou máis de mil cincocentos artigos. Recibiu o Premio Konex (1987 e 2004), o Premio Comiñas da Editorial Tusquets en España (1995), o Premio da Feira Internacional do Libro de Buenos Aires (1997) e o Premio "Rosalía de Castro" do Centro PEN Galicia (2012).

Foi amiga de Jorge Luís Borges, ao que coñeceu cara a fins da década de 1950 cando ela empezou a traballar no despacho da dirección, e escribiu en colaboración con el o estudo Literaturas germánicas medievais, de 1966. Adoitaba dicir que, para Borges, escribir un libro en colaboración cunha muller "era case unha estratexia de sedución, un anzol". "Eu líalle, pero a verdade é que o único que fixen nese libro foi ser escriba", recoñecía con humildade. Tamén escribiu con Borges Introdución á literatura inglesa e, grazas a ese libro, Vázquez reveloulle as virtudes da prosa de D. H. Lawrence, a quen Borges xulgaba un "inmoral". Convenceuno ao lerlle un fragmento sen dicirlle de quen era. Ademais, con Borges, fanático do cinema, viu, segundo ela mesma contaba, Psicose, de Hitchcock, nada menos que 28 veces.

Foi aparte unha biógrafa consumada e publicou xustamente Borges, esplendor e derrota, libro apaixonante polo que en 1995 gañou ademais o Premio Comiñas da Editorial Tusquets, que combina con destreza as anécdotas persoais cos datos máis estritos da vida da súa biografiado. En realidade, o seu gran mérito alí foi que ningunha información fose gris ou sen vida, senón que tivese a temperatura do coñecemento de primeira man.


Foi enterrada onte no cemiterio da Recoleta.