FALECE O CAMBADÉS RAMÓN PORTAS, DIRIXENTE HISTÓRICO DA FEDERACIÓN DE SOCIEDADES GALEGAS DA ARXENTINA

Ramón Portas naceu o 19 de novembro de 1928 en Santo Adrián de Vilariño (Cambados). Por aqueles anos gobernaba o xeneral Primo de Rivera, baixo o reinado de Alfonso XIII. Mentres que Galicia estaba sumida no máis espantoso atraso económico.

Monchito como lle dicían, era fillo natural. A súa nai foi Carmen Fuentes Torres, de profesión labrega, como constaba nos seus documentos. O seu noivo Evaristo embarazouna e marchouse á Arxentina. Moi común naquela época. Así que parte da súa vida foi Fuentes Torres, apelidos da súa nai. Anos despois o seu pai recoñeceuno e foi anotado como Portas Fuentes. Desde moi novo tivo unha actividade política. Era afiliado ás Mocidades Socialista Unificadas (comunistas). Os portos pesqueiros como Cambados tiñan unha forte tradición de loita. “O meu vello fixo o servizo militar en España e obtivo o grao de telemetrista. Logo enganchouse na mariña aos fins de desertar, cando o seu barco pisase América. É así que desertou no porto de Rio de Janeiro Estivo un ano alá traballando na famosa Cervexaría Brahma. Por recomendacións dos seus amigos brasileiros cruzou a fronteira sen papeis por Paso dos Libres. Aproveitou unha “Noite Boa”, cun control de fronteira que tamén estaba de celebracións e pasou á Arxentina. Tiña tan só unha muda de roupa e unha folla de bacallau, que deixou no posto como suborno. Co pretexto que só cruzaba para pasar o nadal e noiteboa cos familiares. De alí emprendeu camiño a Buenos Aires sen documentos por dous anos ata que o goberno deulle residencia no Municipio de Enseada, aínda que nunca residiu nese municipio.” Cóntanos o seu fillo Daniel. Chegou a Buenos Aires en 1952, durante o Segundo goberno do xeneral Perón. Moncho radicouse en San Telmo a media cuadra (50 metros) da FSG, nun conventillo da rúa Chacabuco 1036. Alí vivían varias familias galegas, entre eles o seu propio pai Evaristo. Na Arxentina estaba o seu pai Evaristo Portas, con quen formara unha nova familia. Evaristo foi un dos fundadores do PCE do exilio, na Arxentina. Tamén estaba o seu medio irmán por parte de pai Alberto, que sería anos despois Secretario Xeral da Federación, durante varios mandatos. Desde a súa chegada súmase ás actividades da Federación de Asociacións Galegas onde coñece a Marta Tárela, coa que casa e ten dous fillos. Daniel e Adriana. Na Federación tivo unha activa participación desde a comisión directiva, as comisións de traballo, as sociedades de Cambados e a de Vilagarcia

ou o Ateneo de Cultura Curros Enríquez. O seu papel nas obras de construción do campo deportivo “Alborada” de Punta Moza (San Isidro) foi moi destacado. Desde a súa chegada asumiu unha militancia activa tanto no Partido Comunista español como no arxentino.

Foi vogal na seccional capital da UOCRA nos oitenta e foi nomeado vocal da comisión directiva do club San Telmo de 2dá división. En 1976 a familia Portas Tárela puido mudarse a unha casa máis cómoda. Tanto con Moncho como coa súa compañeira Marta Tarela compartían a directiva do Ateneo de Cultura.
Monchito como Marta contaban os feitos máis transcendentes da federación. Tiña unha mirada picase. Acendíanselle e revoleaba os seus ollos cando algo da conversación gustáballe. Notábase nas longas conversacións que tiña que aínda doíalle a discriminación que sufriu por parte da familia do seu pai. Coa aparición das concepcións eurocomunistas profundáronse as discrepancias co seu pai e irmán Alberto. Eles asumiron as teses de Santiago Carrillo. Mentres que Moncho incorpórase ao Partido Comunista Arxentino. Hai anos faleceu Marta Tarela a súa compañeira incansable e onte fóillenos Moncho Portas, un republicano consecuente e un comunista dos de verdade.

Conta o escritor e político Lois Pérez Leira en Tercera Información como coñeceu Ramón Portas en 1977 cando se integrou na Federación de Asociacións Galegas. Tanto con el como coa súa compañeira, Marta Tarela, compartiu a directiva do Ateneo de Cultura.